Historyczne relacje. Jak opatowscy uczniowie wspominali walkę z bolszewikami?

Data publikacji: 14.08.2020 15:31
Autor: Emilia Sitarska / Kategoria: Wiadomości z regionu
Opatów. Zdjęcie uczestników Bitwy Warszawskiej z opatowskiego gimnazjum

Opatów. Zdjęcie uczestników Bitwy Warszawskiej z opatowskiego gimnazjum
Fot. Emilia Sitarska / Radio Kielce

- Nie zważając na to, że mieli dopiero po kilkanaście lat, chwycili broń do ręki, aby walczyć za Rzeczpospolitą – mówi o opatowskich uczestnikach Bitwy Warszawskiej Andrzej Żychowski, regionalista i pracownik Domu Muzealnego, gdzie przechowywana jest niesamowita pamiątka sprzed niemal 100 lat.

To oryginalne sprawozdanie Gimnazjum im. Bartosza Głowackiego w Opatowie, wydane w miejscowej drukarni Jana Mickiewicza w 1922 roku.

Ciekawostką jest to, że uwzględniono w nim wspomnienia uczniów, którzy 100 lat temu wzięli udział w bitwie określanej jako Cud nad Wisłą. Jak mówi Andrzej Żychowski, kiedy bolszewicy zbliżali się do Warszawy, wydano zarządzenie, żeby harcerze ruszyli na pomoc stolicy. Na ten apel odpowiedzieli opatowscy uczniowie.

Opatów. Sprawozdanie Gimnazjum im. Bartosza Głowackiego za rok szkolny 1921-1922Fot. Emilia Sitarska / Radio Kielce

- To ogłoszenie, które się ukazało, było jednoznaczne, kto ma skończone 17 lat i nie będzie chciał bronić Rzeczpospolitej, będzie musiał się liczyć z sądem koleżeńskim i wykluczeniem ze środowiska. Myślę, że ci młodzi ludzie też sami mieli świadomość konieczności pomocy – mówi Andrzej Żychowski.

Kilkudziesięcioosobowa grupa wyruszyła 19 lipca 1920 roku, ale najpierw wzięła udział we mszy świętej i spowiedzi. Była to młodzież chłopska, ale nie tylko. Wśród walczących byli synowie opatowskiej inteligencji, a także dwóch nauczycieli. Jak mówi Andrzej Żychowski, niektóre relacje zawarte w sprawozdaniu są wzruszające. Jeden z uczestników - Gabriel Szafirowski trafił do niewoli i przez wiele miesięcy pracował ciężko w kopalni na Wschodzie. Inni opisywali przeżycia z bitwy.

Opatów. Sprawozdanie Gimnazjum im. Bartosza Głowackiego za rok szkolny 1921-1922Fot. Emilia Sitarska / Radio Kielce

- Młody chłopiec na przykład pisze, że nadjeżdżali Kozacy i już zaczął się modlić, bo spodziewał się, że zaraz go zabiją, bo tuż przed nim kogoś usiekli szablą. Obok było jednak drzewo, za którym się schował i szabla go nie trafiła – opowiada Andrzej Żychowski.

Z relacjami młodych uczestników Bitwy Warszawskiej można zapoznać się w Domu Muzealnym. Z kolei na Rynku w Opatowie, przy pomniku mjra „Topora” Zwierzdowskiego, znajduje się tablica upamiętniająca uczestników Bitwy Warszawskiej, którzy zginęli na polu bitwy.

Opatów. Sprawozdanie Gimnazjum im. Bartosza Głowackiego za rok szkolny 1921-1922Fot. Emilia Sitarska / Radio Kielce

Reklama